ONDERWIJS

KINDERPSYCHOLOGIE

Onderhoud met prof. Adler. Domheid of zwakzinnigheid; het liegen.

In aansluiting met ons verslag van de rede, die prof. dr. Albr. Adler uit Weenen Vrijdagavond te Amsterdam heeft gehouden, plaatsen wij nog eenige mededeelingen over een onderhoud, dat een aantal belangstellenden met den hoogleeraar ten huize van mevr. Allmayer te Amsterdam heeft gehad.

Men kwam o.m. op de vraag, of er aangeboren domheid bestaat. Indien er met domheid zwakzinnigheid bedoeld wordt, sprak prof. Adler, dan zeker, en wel berust deze op een organisch gebrek, domheid in de gangbare beteekenis echter: neen. Meestal wordt de zoogenaamde domheid veroorzaakt door een zelfbeperking. Men meent iets niet te kunnen, bijvoorbeeld wiskunde — wat sprekers eigen geval geweest was in zijn schooljaren — wendt zich daarvan af en kan er zich dan uiterst „dom” in voordoen.

In pathologische gevallen sluit een kind zich voor alles af en gaat de zelfbeperking zoover, dat slechts een ervaren medicus kan voorkomen, dat het niet zijn geheele leven voor zwakzinnig doorgaat. Prof. Adler zeide hier nog, dat de school zooveel kwaad kan doen, door eenvoudig al, wat de leerlingen onjuist zeggen of schrijven, voor dom uit te maken, wat bij de daarvoor gedisponeerden het „den domme spelen” in de hand werkt. Wanneer men zich zeer verdiept in het één of ander, kan het licht gebeuren, dat men op allerlei ander gebied in gebreke blijft, doch ieder gemiddeld mensch kan in alles gemiddelde prestaties bereiken.

Zeer veel vragen betroffen de opvoeding. Pathologische gevallen behooren bij den psychologisch geschoolden arts, doch door de opvoeding kunnen en moesten de ouders zorgen, dat het nu opgroeiende geslacht zoo min mogelijk patiënten opleveren zal. Een veel voorkomende kwaal is het opdisschen van leugenverhalen. Met nadruk zeide prof. Adler, dat men beginnen moet met na te gaan, waarom er gelogen wordt. In zeer vele gevallen, zei hij, zal de oorzaak gelegen zijn in de zucht zich gewichtig te maken.

Ook daar, waar zij, die de vragen stelden, dit motief verwierpen, bleek telkens bij een nader ingaan op de vraag professors hypothese juist. Zoo bijvoorbeeld vertelde een moeder nog verder, dat haar jongen bij voorkeur (gefantaseerde) ontstellende mededeelingen deed als: ik hoorde bij tante, dat mevrouw die en die gestorven is, of: heb je al gezien, dat de groote ruit in den salon gebroken is? alles dingen die bij de toehoorders sensatie wekten, juist wat hij beoogde te bereiken.

Voorts betoogde prof. A., dat slechts hij zich gewichtig tracht te maken, die zich niet gewichtig genoeg voelt, die niet voldoende zelfvertrouwen heeft. In vele gevallen zal dus de genezing liggen in een gewijzigde houding van de naaste omgeving van het kind, die het misschien niet genoeg au sérieux nam, die het te klein heeft willen houden of iets dergelijks.

In het algemeen waarschuwde prof. Adler voor een te veel vertroetelen van de kinderen door de ouders: laat de kinderen zelfstandig doen, wat ze doen kunnen, en geef ze zoo vroeg mogelijk aandeel in de algemeene werkzaamheden, opdat zij zich behandeld voelen als redelijke mede-menschen.

Prof. A. besloot zijn uiteenzettingen met nogmaals er op te wijzen, dat er geen algemeene regels te geven zijn, omdat ieder geval zijn eigen aspecten heeft, omdat de beweegredenen van het ééne kind om zich dom te houden of te snoepen of te jokken geheel anders zullen zijn dan die bij het andere kind. Tot in het oneindige gevarieerd zijn de complicaties, die het leven weet te produceeren, in soepelheid van toepassing der individualpsychologische beginselen daaraan te evenaren zij het streven van psycholoog en opvoeder.


Fuente: «Kinderpsychologie. Onderhoud met prof. Adler. Domheid of zwakzinnigheid; het liegen», Algemeen Handelsblad, Ámsterdam, lunes 3 de junio de 1935, Avondblad, Vierde blad, p. 13, col. 6, rúbrica «Onderwijs»; sin firma. Transcripción hecha sobre la imagen de la página en Delpher (ddd:010663974:mpeg21:p013; artículo a0247), cotejada con el OCR de la plataforma («Vrüdagavond», «Amstsrdam», «dofnime», «zün», etc., corregidos). Se conservan la ortografía de la época y las formas del impreso («Albr. Adler», «moesten», «mede-menschen»). El «verslag van de rede» al que remite es la crónica de la conferencia del viernes 31 de mayo de 1935, «Prof. Adler bestrijdt erfelijkheid», publicada en el mismo diario el 1 de junio de 1935 (véase en las crónicas). No es una entrevista periodística en sentido estricto, sino el resumen de un coloquio de Adler con un grupo de interesados en casa de la señora Allmayer, en Ámsterdam, en fecha no indicada (entre el 31 de mayo y el 3 de junio de 1935).