PLAATSELIJK NIEUWS
AMSTERDAM.
Leven en dood.
Verleden week heeft prof. dr. Alfred Adler voor de „Psychologische Studiekring" een voordracht gehouden over het onderwerp „Het vraagstuk van de dood". Hij behandelde dit vraagstuk vanuit het standpunt der „Individualpsychologie".
Het vraagstuk van de dood is een van de belangrijkste problemen, ten opzichte waarvan de mens een positie moet kiezen. Iedereen doet dit uiteraard op zijn eigen manier. Het kind is meestal bang voor de dood, vooral als zijn gemeenschapsgevoel niet sterk genoeg ontwikkeld is. De dood is immers het einde van elk streven naar succes, dat alle mensen bezielt. Deze opvatting moet het kind echter overwinnen, door niet slechts aan zichzelf te denken, maar ook aan zijn medemensen. Bovendien moet het leren, in gevaarlijke situaties alleen de weg te vinden.
Een kind, dat slechts aan zichzelf denkt, trekt zich er maar weinig van aan, als een mens uit zijn naaste omgeving sterft, terwijl bij kinderen met een sterk ontwikkeld gemeenschapsgevoel juist het omgekeerde het geval is. Deze kinderen zijn echter veel minder bevreesd dan de anderen, als ze zelf in gevaar verkeren. De graad van gemeenschapsgevoel, waarover een mens beschikt, blijkt dus ook uit zijn houding, die hij inneemt tegenover het vraagstuk van de dood. Prof. Adler lichtte dit door tal van voorbeelden toe. Zo hebben bijv. de jeugdherinneringen van vele studenten in de medicijnen betrekking op de dood, waaruit spr. concludeert, dat zij de wens hebben, het gevaar voor de dood voor zich en voor anderen te overwinnen.
Het probleem van de dood wordt echter ook vaak acuut, als de mens geen redding meer ziet in een wanhopige situatie. Hij beschouwt dan de dood als de beste uitweg en voegt zichzelf schade toe om er de anderen mee te treffen. Spr. noemde in verband hiermede o.m. de volgende voorbeelden: leerlingen, die op school geen succes kunnen behalen, neurastenici, die zich een doel hebben gesteld, dat ze niet kunnen bereiken, vertroetelde mensen, die plotseling op eigen voeten moeten staan enz.
Vervolgens behandelde spr. de betekenis van de dood voor volwassenen. Mensen met een goed ontwikkeld gemeenschapsgevoel overwinnen de dood in zeker opzicht, daar zij de overtuiging hebben, dat iets van hen na de lichamelijke dood voortleeft.
Deze opvatting is zeer juist, daar wij tenslotte leven door hetgeen onze voorouders ons hebben achtergelaten. Wij danken aan hen immers ons lichaam en onze geest. Degenen, die echter in hun leven niets gepresteerd hebben en slechts aan zichzelf hebben gedacht, beschouwen de dood als het einde van elk streven naar succes en zijn er daarom bevreesd voor.
Elk mens is van nature bezield van de drang, niet te sterven. Dit blijkt ook uit wijsbegeerte en godsdienst, die op wetenschappelijke en godsdienstige wijze het bewijs willen leveren voor de onsterfelijkheid. In die zin moet men volgens prof. Adler ook de occulte wetenschappen en vooral het spiritisme begrijpen.
Prof. Adler schrijft als recept voor de overwinning van de angst voor de dood het volgende voor: ontwikkeling van het gemeenschapsgevoel en de wens, iets te presenteren voor zijn medemensen. Wie dit recept toepast, zal niet bevreesd zijn voor de dood, daar zijn prestaties zullen voortleven.
Fuente: «Leven en dood», De Vrije Socialist, Zandvoort/Ámsterdam, 17 de junio de 1936 (fecha de Delpher), p. 3 del ejemplar digitalizado, rúbrica «Plaatselijk Nieuws – Amsterdam», cols. 2 y 3; sin firma. Transcripción hecha sobre la imagen de la página en Delpher (MMIISG07:000796047:mpeg21:p00003; artículo a00012), cotejada con el OCR de la plataforma («malier», «vobral», «yoor», «vertroeltelde», etc., corregidos). Se conserva la ortografía del impreso, que sigue la ortografía simplificada de Kollewijn («mens», «betekenis»), y la forma «presenteren» (probablemente por «presteren»). Se omiten las demás noticias de la rúbrica. El mismo texto apareció antes en De Telegraaf (Ámsterdam), 6 de junio de 1936, «Wetenschappen. Het vraagstuk van den dood» (Delpher, ddd:110577019:mpeg21:a0243), que fecha la conferencia el viernes 5 de junio de 1936.