STADSNIEUWS

Prof. Adler over dromen

Het verstand moet zegevieren over de droom!

Gisteravond heeft prof. dr. Alfred Adler, de bekende „individual-psycholoog", voor de Psychologische Studiekring in de gehoorzaal van de meisjes-H.B.S. een lezing gehouden over „Droomtheorie".

Prof. Adler begon met er op te wijzen hoe in de psychologie de ene school de andere heeft opgevolgd en uitgescholden. De waarheid is evenwel, dat al die scholen wat gepresteerd hebben.

Spr. gaf een vluchtig overzicht van de diverse scholen, die voor en na zijn opgedoken en weer teruggedrongen, ofschoon er toch altijd een gedachte is achtergebleven, welke zijn waarde heeft voor de verdere ontwikkeling, vooral door het stellen, niet door het oplossen, van een probleem.

Prof. Adler zal speciaal de individual-psychologische theorie van de droom behandelen. De grondgedachte van deze theorie is, dat de ontwikkeling van ieder individu is gericht op het verwezenlijken van succesmogelijkheden in de wereld. Het karakter is niets tastbaars; het is een verschijningsvorm en niet aangeboren. Van belang is slechts de mens in zijn streven naar succesmogelijkheden te midden van zijn belevenissen, waarvan de erfelijke aanleg er één is.

De droom heeft de mensen te allen tijde zeer geïnteresseerd; men heeft regels voor de dromen willen opstellen, zoals in de Egyptische droomboeken. Men ging uit van het standpunt, dat dromen vaak in verband staan met dingen, die later gebeuren. De dichter Hebbel heeft gezegd, dat ieder uit zijn dromen een uitvoerig inzicht in zijn eigen zieleleven kan krijgen.

Prof. Adler heeft aanvankelijk weinig gehad aan zijn opvattingen van het streven naar succesmogelijkheden, die hem zozeer bij het begrijpen van de waaktoestand hadden geholpen. De droom vervliegt, de dromer weet daarvan al spoedig niets meer. Waartoe dat alles?

De oplossing van deze vraag luidt, dat alles in den mens niet alleen als gedachten, maar tegelijk ook als gevoelens bestaat. Wat van de droom vervliegt, is de gedachte; maar het gevoel blijft achter. De droom heeft blijkbaar tot doel, niet te worden begrepen. Bestaat het ook in de waaktoestand, dat men iets niet wil begrijpen? Vaak komt het voor, dat men slechts het gevoelsmatige wenst om stelling te nemen. „Op mijn gevoel kan ik mij verlaten" zeggen velen. Dat wil dan zeggen, dat ze van hun gedachten willen afzien.

Onder alle omstandigheden wenst men zijn levensstijl te handhaven, hetgeen in gevaar zou kunnen komen, indien men het verstand zou raadplegen. De droom moet de levensstijl verdedigen tegen de bezwaren van het verstand door middel van een beeld, dat de gevoelswereld in beroering brengt.

Uit de droom blijkt ons streven om alle problemen in onze zin op te lossen. Prof. Adler gaf een voorbeeld.

Een 20-jarige klaagde over verlegenheid, blozen e.d. Hij was de oudste van twee kinderen, terwijl de moeder hem heel erg vertroeteld had. Hij was erop getraind, anderen uit de weg te gaan. Wanneer dit niet dreigde te gelukken, geraakte hij in paniek, hetgeen zich bij hem uitte in een verwijding der perifere bloedvaten.

Hij ging naar den psycholoog, die niet zijn moeder was, hetgeen iets bijzonders voor hem was. Hij kreeg een droom: Hij kwam bij een dokter; deze was echter niet thuis! Dat zou inderdaad een oplossing zijn. Een andere patiënt in de droom verklaarde hem, dat het overigens een armendokter was. De taak is, dezen persoon te helpen door zijn verstand te versterken tegen zijn levensstijl.

De droom gebruikt heel dikwijls gelijkenissen, verschuivingen en symbolen. De dromer wil zich daarmee om de tuin leiden. De dichter gebruikt dezelfde middelen, doch om het gevoelsleven te voeden.

Een ander middel van de droom is de concentratie. Men droomt van een boom. Deze heeft men echter gezien onder omstandigheden, om welke het eigenlijk gaat. Een klein onderdeel neemt de droom voor het geheel.

Uit dit alles volgt: men moet er voor waken zich aan zijn dromen over te geven, inplaats van zijn verstand te laten spreken, besloot prof. Adler zijn voordracht.


Fuente: «Prof. Adler over dromen. Het verstand moet zegevieren over de droom!», Het Volk. Dagblad voor de arbeiderspartij, Ámsterdam, martes 28 de mayo de 1935, Ochtendblad, Eerste blad, p. 3, rúbrica «Stadsnieuws», col. 4; sin firma. Transcripción hecha sobre la imagen de la página en Delpher (MMKB15:000887043:mpeg21:p00007; artículo a00027), cotejada con el OCR de la plataforma («i!s», «ër», «dat’», etc., corregidos). Se conserva la ortografía del impreso, que sigue la ortografía simplificada de Kollewijn («mens», «ene»); el espaciado de «wil» y «hem» se da en cursiva. Se omiten las noticias vecinas. De la misma conferencia el archivo publica la crónica de De Telegraaf (CR-1935-05-28-73), que no recoge el caso del joven de veinte años.