WETENSCHAPPEN.

Prof. dr. A. Adler over droomtheorie.

De droom wil niet worden begrepen, omdat de droomende mensch zichzelf bedriegt.

Invloed van verstand, gevoel en wilskracht.

AMSTERDAM, 28 Mei. — Het droomleven bezit thans voor de psychologie een groote beteekenis, hoewel slechts twee psychologische scholen zich er nauwkeurig mee bezig hebben gehouden, namelijk de psycho-analyse en de Individualpsychologie.

Met deze beschouwing leidde prof. dr. Alfred Adler, de vader van de Individualpsychologie, zijn voordracht in, die hij gisteravond voor den „Psychologische Studiekring” hield.

De Individualpsychologie is gebaseerd op het principe, dat ieder mensch bezield is met den wensch, zijn taak in het leven zegevierend te vervullen. Omdat ieder mensch er intusschen een anderen „levensstijl” op na houdt, tracht hij dit doel op zijn eigen manier te benaderen. Hij is ten opzichte hiervan afhankelijk van zijn activiteit resp. passiviteit en zijn houding tegenover de maatschappij.

Voorts toonde spr. aan, dat ook de Individualpsychologische droomtheorie teruggebracht kan worden op dit principe. Ook in zijn droomen streeft de mensch er naar, succes te behalen. Maar de droomende begrijpt meestal den inhoud en de beteekenis van zijn droomen niet en toch hecht hij er tijdelijk een groote waarde aan, om weldra te vergeten wat hij gedroomd heeft.

Dit lijkt op het eerste gezicht een tegenstrijdigheid, maar slechts zoolang tot men het individu in zijn totaliteit begrijpt. In iederen mensch zijn namelijk drie krachten werkzaam: het verstand, het gevoel en een zekere wilskracht, die positief of negatief kan zijn. Deze drie krachten zijn in iederen mensch aanwezig, slechts in een andere verhouding.

In het droomleven is nu het verstand meestal uitgeschakeld, terwijl het gevoel werkzaam is. Het gevoel bepaalt daarom in den droom de positie tegenover het probleem, waarmee de mensch zich bezighoudt.

Nu moet men echter de vraag stellen, waarom het verstand in het droomleven is uitgeschakeld en de mensch dientengevolge in den droom een ander is dan in wakenden toestand.

Prof. Adler beantwoordt deze vraag als volgt. De droom wil niet worden begrepen, omdat de droomende mensch zichzelf bedriegt. Daarmede haalt Adler intusschen geen nieuwen factor in de Individualpsychologische droomtheorie. Want ook in het dagelijksche leven zijn er dingen, die de mensch niet wil begrijpen. Heel vaak luisteren de menschen niet naar hun verstand en laten hun gevoel spreken. Dit schrijft de „levensstijl”, de wensch, succes te behalen, hun voor.

Als het verstand namelijk een probleem niet bevredigend kan oplossen, roepen tal van menschen hun gevoel te hulp, dat hen via het zelfbedrog over de moeilijkheden heen helpt.

Dit is in den droom heel vaak het geval.

Spr. haalde voorts tal van voorbeelden aan om het bewijs voor zijn stelling te leveren en hij trok de conclusie, dat de mensch in den droom zijn gevoel over de „common sense” laat zegevieren om zijn „levensstijl” te bewaren. Dit is het principe van de Individualpsychologische droomtheorie.

Aan het slot behandelde spr. nog kort de middelen, die de mensch in den droom toepast. Het zijn vooral symbolen en parabelen. Dikwijls treedt ook slechts een deel in de plaats van het geheel. Ook hiertoe laten zich analogieën vinden in het dagelijksche leven.

In den droom is zelfbedrog uiteraard veel gemakkelijker mogelijk dan in wakenden toestand. Daarom moet men den mensch er voor waarschuwen, zich over te geven aan zijn droomen. Het is noodzakelijk, dat hij leert te luisteren naar zijn verstand.


Fuente: «Wetenschappen. Prof. dr. A. Adler over droomtheorie. De droom wil niet worden begrepen, omdat de droomende mensch zichzelf bedriegt. Invloed van verstand, gevoel en wilskracht», De Telegraaf, Ámsterdam, martes 28 de mayo de 1935, Avondblad, Vierde Blad, p. 8 (p. 14 del ejemplar digitalizado), sin firma. Transcripción hecha sobre la imagen de la página en Delpher (ddd:110570723:mpeg21:p014; artículo ddd:110570723:mpeg21:a0296), cotejada con el OCR de la plataforma, que se corrige en numerosos puntos («verstand», no «versland», en el subtítulo). El espaciado de «Alfred Adler» se da en cursiva. Las palabras partidas a final de línea se unen. Según el índice del archivo, la crónica se reimprimió en Deli courant (Medan) el 19 de junio de 1935 (no cotejada).