Dr. Adler te Leiden.
Op uitnoodiging van de Leidsche Vereeniging voor Psychopathologie en psycho-analyse en de Leidsche Vereeniging voor Wetenschappelijke Voordrachten heeft Woensdagavond in het groot-auditorium der Leidsche Universiteit dr. Alfred Adler een lezing gehouden over
De ontwikkeling der Individueele psychologie en haar tegenstelling tot de leer van Freud.
Een groot aantal belangstellenden woonde deze lezing bij.
Na een inleidend woord van den voorzitter, prof. dr. G. Jelgersma, zette dr. Adler uiteen, dat de kennis omtrent den mensch, of men hem nu als gezond of nerveus beschouwt, slechts kan begrepen worden uit zijn houding tegenover de groote vragen van het leven. Deze houding neemt haar oorsprong in zijn mindere of meerdere voorbereiding voor het leven, is dus eigenlijk een aangeleerde levensbeschouwing. De feiten, die andere onderzoekers, ook Freud, als causale voorwaarden zijner ontwikkeling aanzien, zijn vooral bij zenuwzieken steeds alleen maar verlokkende en verleidende, nooit dwingende oorzaken.
Uit zijn verkeerde zienswijze van deze feiten maakt hij verkeerde gevolgtrekkingen, stelt derhalve een eigen causaliteit voor zich op, waarmede de zenuwzieke zich beweegt tusschen een valschelijk verdiept gevoel van minderwaardigheid en een streven naar meerderheid, dat zich daarna ontwikkelt. De gebrekkige voorbereiding voor het leven brengt hem in grooter moeilijkheden dan anderen, waarvoor hij, in plaats van zich te veranderen, terugdeinst, om tenslotte in uitvluchten te blijven steken, die hij door de schikking der nerveuse symptomen zelf vormt. Men ziet, dat hij steeds op een zekeren afstand van alle belangrijke beslissingen halt houdt, zooals voor de oplossing van zijn maatschappelijk probleem, zijn beroepsprobleem en het liefdesprobleem. Zijn eerzuchtig streven, dat door zijn gevoel van minderwaardigheid is opgezweept, vindt tenslotte bevrediging in een formule met „wanneer"; „wanneer ik hier niet aan leed, dan zou ik de eerste zijn."
Freud gaat uit van een constitutioneele sexualiteit en van organisch of biologisch bepaalde phasen der sexueele libido. Hij gelooft, dat de ontwikkeling van het individu voornamelijk volgt uit de onbewuste libidineuze krachten, die hem drijven. Hij neemt een causaliteit aan in het zieleleven en behoud van psychische energie. In tegenstelling met de individuaalpsychologie ziet hij de kracht, die den mensch vormt, in gang en lot zijner sexueele libido, terwijl eerstgenoemde wijst op de levenslijn van de persoonlijkheid en den invloed, die deze ook op het liefdeleven uitoefent, zoodat zij eerst uit de kennis van den geheelen persoon begrip voor eventueele afwijkingen in het liefdeleven tracht te winnen.
De individuaal-psychologie verklaart het „onbewuste" van Freud vaak daardoor, dat in het algemeen en in het bijzonder de samenhang van het leven moet worden verstaan, dat tendentieus de aandacht van dit samenhangen wordt afgeleid en zij verklaart het door de listigheid van het menschelijk verstand, waardoor tegenstrijdige inhouden, opdat zij de eenheid van het handelen niet storen, zoolang van hun waarde beroofd worden totdat zij geen rol meer spelen.
Freud gaat den oorsprong der symptomen na, volgt ze phylogenetisch tot in den oerstam der menschen en rechtvaardigt ze daardoor als het ware. De individaal-psychologie kent slechts een enkele oorzaak, die het individu voor zijn eigen levensvragen laat terugdeinzen: de ontmoediging. Deze is het onjuiste resultaat van minderwaardigheidsgevoel en zijn gevolgen, welke tenslotte tot stilstand in het leven leiden. De voorgeschiedenis is voor haar slechts in zoover van belang, als zij gelegenheid verschaft de dwalingen van den patient bloot te leggen.
De methode van Freud werkt met starre schablonen, die tot een training der gedachten leiden zoowel bij geneesheer als patient. De individueele psychologie moet vrij en als een kunstwerk de persoonlijkheid van den patiënt en zijn houding in het leven kunnen schilderen.
De methode van Freud neemt de dwalingen van den patiënt reëel en poogt ze te sublimeeren, d.w.z. zoekt er schuilhoeken voor. De individuaal-psychologie eischt dat de mensch den waren zin van het leven flink en eerlijk benadert, dat hij de dwalingen opruimt en er afstand van doet en dat hij zich ontwikkelt tot een zelfbewust en moedig medemensch.
Ten slotte liet spreker de essentieele verschillen zien aan het geval van een patiënt, die reeds jarenlang volgens Freud's methode was behandeld.
Fuente: «Dr. Adler te Leiden», Algemeen Handelsblad, Ámsterdam, viernes 30 de enero de 1925, edición de la mañana (Ochtendblad), p. 2 del ejemplar digitalizado, col. 3; sin firma. Delpher: artículo ddd:010657226:mpeg21:a0058, página ddd:010657226:mpeg21:p002. Transcripción hecha sobre la imagen de la página, cotejada con el OCR de la plataforma. Se conservan la ortografía de la época y las formas del impreso («individaal-psychologie», «patient» junto a «patiënt»); el título de la conferencia, impreso con espaciado, va en cursiva. El mismo texto, con ligeras variantes y sin la glosa «d.w.z. zoekt er schuilhoeken voor», se había publicado el día anterior en la Nieuwe Rotterdamsche Courant («Wetenschappelijke Berichten. Dr. Adler te Leiden», 29 de enero de 1925); se prefiere la versión del Algemeen Handelsblad por ser algo más completa y estar mejor conservada.